In 1766 herbouwd op de funderingen van een vesting uit de 11e eeuw en in 1893 door Henri-Paul Nénot uitgebreid voor bankier Michel Ephrussi. Régence-lambrisering uit het stadspaleis van een financier van Lodewijk XIV, ovale salon in Lodewijk XVI-stijl aan de Seine, art-decobadkamers die aan Süe et Mare worden toegeschreven, orangerie en een ommuurd park van 13 hectare. Seine-et-Marne, Île-de-France.
Ligging
Het kasteel staat op de top van een beboste heuvel boven de Seine. Parijs ligt op 45 km, 50 minuten met de auto, en de Gare de Lyon is met de RER in 25 minuten bereikbaar. Vaux-le-Vicomte is 7 km verderop, Fontainebleau 20 km. Luchthaven Orly ligt op 40 minuten rijden, Roissy-Charles-de-Gaulle op 50.
Geschiedenis
In 1590 sloeg Hendrik IV zijn kamp op in het park. In 1766 liet Michel-Louis Fréteau de Saint-Just, raadsheer bij de Chambre des comptes, het kasteel herbouwen in de sobere neoklassieke smaak van zijn tijd: een lang hoofdgebouw van natuursteen met elf traveeën, waarvan de gevel aan de Seine in een risaliet rondt waarin de ovale salon ligt, zoals bij het naburige Vaux-le-Vicomte.
Tussen 1893 en 1895 gaf de financier Michel Ephrussi, verwant aan de Rothschilds, Henri-Paul Nénot, architect van de nieuwe Sorbonne, opdracht tot de uitbreiding. Nénot voegde twee zijpaviljoens toe en bekroonde het gebouw met een hoog mansarddak met ovale dakkapellen en een koepel. Ephrussi was de broer van Maurice Ephrussi, die met zijn vrouw Béatrice de Rothschild de Villa Ephrussi in Nice liet bouwen.
Op 5 september 1914 overtuigde Joffre hier maarschalk French om het Britse leger in te zetten in de Slag aan de Marne.
Het kasteel
Begane grond. De vestibule met originele kalksteenvloer en leisteen cabochons komt in de as uit op de ovale salon. Hoge rondboogpuien openen hem naar de Seine, en het decor in Lodewijk XVI-stijl uit de jaren 1770 en 1780 is volledig bewaard. Het plafond is 6 meter hoog, met gecanneleerde ionische pilasters, een lauriervries, een tandlijst en een marmeren schouw met gecanneleerd boven-stuk met verguld lauriergirlandes en de originele spiegel. De marqueterievloer vormt een grote rozet.
Ernaast ligt de lambriseringssalon. De Régence-lambrisering van naturel eikenhout, “à la capucine” genoemd, werd tussen 1720 en 1740 gesneden en komt vermoedelijk uit het stadspaleis van Samuel Bernard, financier van Lodewijk XIV. Rankwerk, schelpen en voluten bedekken pijlerspiegels, panelen en schoorsteenstukken in de stijl van Jacques Verberckt, beeldhouwer van de koninklijke vertrekken in Versailles. Een kamer naar het voorbeeld van het grand cabinet van de dauphine in Versailles en een marmeren schouw maken dit Régence-ensemble compleet, een zeldzaamheid in particuliere handen.
In de enfilade aan de Seinekant leidt een rond 1895 naar het model van deze lambrisering betimmerde bibliotheeksalon naar de grote zaal van het zuidpaviljoen. De zaal is 6 meter hoog, aan twee zijden verlicht en heeft een marmeren schouw en een hol plafondvlak met zes vakken met op doek geschilderde putti, toegeschreven aan een 18e-eeuwse schilder uit de omgeving van François Boucher. Garderobe, toiletten en pantry sluiten aan. Aan de hofzijde heeft een salon deels gesneden lambrisering uit het begin van de 18e eeuw en bovendeurstukken met rankwerk.
Het noordpaviljoen bevat een salon van meer dan 5 meter hoog, geheel betimmerd met naturel eiken. De lambrisering is rond 1895 gemaakt voor Ephrussi in zuivere Régence-smaak, naar het model van de naburige salon. Ze volgt de afgeronde hoeken van de kamer onder een gebogen, geprofileerde kroonlijst en is gesneden met grote panelen van schelpen, rankwerk en loofwerk. Openslaande deuren met kleine ruitjes kijken uit op park en Seine.
Op de begane grond liggen verder een eetkamer en een paradeslaapkamer aan de tuinzijde met lambrisering, marmeren schouw, badkamer en kitchenette. Een badkamer uit de jaren twintig van wit Carrara-marmer, toegeschreven aan Süe et Mare, heeft een bad in antieke stijl op een podium in een nis, verguld bronzen kranen en een marmeren vloer met bloeminlegwerk. De keuken is gevestigd in de voormalige badkamer die Süe et Mare in 1919 maakten voor prinses de Faucigny-Lucinge, met gewelfde nis en originele vloer.
Eerste verdieping. Een doorlopende gang van 55 m ontsluit een dozijn slaapkamers met plafonds van 4 meter, de meeste met lambrisering en marmeren schouwen, en negen badkamers. De middelste slaapkamer aan de Seinekant heeft lambrisering uit het begin van de 18e eeuw en gaat over in een bibliotheek met neorococomeubilair. Een andere kamer is ingericht met chinoiserieën, beschilderde 18e-eeuwse panelen in de stijl van Jean-Baptiste Pillement, een marmeren schouw en drie badkamers uit de jaren 1920 en 1930. Een achthoekige art-decobadkamer in oranje en beige marmer heeft deuren van gegraveerd glas in koperen kozijnen met verguld maskerons.
Tweede verdieping. Onder het dak dat Nénot bouwde, komen talrijke slaapkamers met badkamer uit op een lange gang. De hele verdieping moet volledig worden gerenoveerd. Op de tussenverdieping ligt een conciërgewoning.
Tuinverdieping en gewelven. De tuinverdieping heeft een ovale “middeleeuwse” zaal met galerij, houten trap en haard, de zaal van het voormalige Salvador Dalí-museum, een keuken, meerdere andere vertrekken, een put en de ketelruimte. Onder het ereplein zijn in 1976 Romeinse, middeleeuwse en renaissancistische gewelven blootgelegd, met 150 m² aan gewelfde zalen en gangen en een grote zaal van 200 m².
Bijgebouwen
De orangerie in neo-18e-eeuwse stijl uit de jaren 1890, aan Nénot toegeschreven, heeft een natuurstenen gevel en vijf grote rondbogen met sluitstenen in de vorm van bustes. Ze is ingericht als receptiezaal met pantry en toiletten. Verder zijn er onder meer meerdere garages. Het portierspaviljoen bij de ingang moet worden gerestaureerd.
Park
Het ommuurde park beslaat 13 hectare aaneengesloten langs de Seine. In het begin van de 19e eeuw werd het omgevormd tot landschapstuin, later ontwierp Henri Duchêne het ereplein opnieuw voor Ephrussi. Grote groepen paardenkastanjes, bergesdoorns, platanen en essen, veel hoger dan 20 meter, omlijsten ruime gazons. Aan de Seinekant loopt een weide af naar de rivier. Meerdere bomen zijn opvallende solitairen.
De hoofdingang is het smeedijzeren erehek van 1890 met verguld krullenwerk. Een lange laan met hoge bomen en vier mythologische beelden (Jupiter, Juno, Neptunus, Narcissus) leidt recht op het kasteel af. Aan de Seinekant loopt het zicht door over de glooiende weide, met een weids uitzicht op rivier en dal.
De tweede toegang ligt aan de oostkant, een groot tweeluiks smeedijzeren hek uit de 18e eeuw onder een gebogen bekroning. Een natuurstenen paviljoen met tentdak, aan Nénot toegeschreven (rond 1895), bewaakt het, en erachter loopt de oude laan door het bosrijke park naar het kasteel. Hek en paviljoen moeten worden gerestaureerd.
Bescherming
Gevels en daken van het kasteel zijn geklasseerd als monument historique. Het park is bij besluit van 23 november 1946 ingeschreven en het terrein bij besluit van 19 april 1947. Het kasteel en een deel van het park zijn bij besluit van 8 december 1964 beschermd gebied (site classé). Het park is bovendien beschermd als geklasseerd bos.
Aanvullende informatie
Courtage voor rekening van de verkoper. Niet onderworpen aan het DPE, het Franse energieprestatiediagnostiek. Informatie over de risico's waaraan het pand is blootgesteld is beschikbaar op de website Géorisques.